Beijert
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen



- Gerelateerd aan : Beijertsteegje.
- 28 oktober 1597 / Ordonnantie ende verbodt van niet te mogen Bedelen, Troggelen, nog in eenigher manieren Aalmoessen eijsschen, bidden ofte ontfangen, &c. Met verklaringe hoe ende uyt wat middelen de ware Armen, by den Aalmoeeseniers sullen worden onderhouden - VII. : Voorts indien eenige uytheemsche ofte vremde persoonen, desen niet tegenstaende, bevonden worden binnen deser Stede, ofte Vryheydt der selver, te bedelen, troggelen ofte aelmoessen te eysschen. Sullen des Schouten dienaers ( die daer toe midts desen werden geauctoriseert ) de selve met der daer uyt der poorten ende Vryheyt deser Stede uyt leyden, ende den selven bevelen sulcks niet meer te doen, op swaerder straffe, daer vooren sy van elcken persoon by hen luyden alsoo uyt-gelydt, op 't getuygh van de schrijvers aen de poorten, ofte van den poortiers, inhoudende verklaringe van der bedelaren namen, uyt der Huys-armen borse, sullen ghenieten twee stuyvers. Ende by soo verre de voorsz. uyt-geleyde persoonen hen vervorderen daer na wederomme binnen deser Stede ofte derselver Vryheyt te bedelen, sullen voor de tweede reyse ghebannen worden, voor den tijdt van een Jaer, ende voor de derde reyse gegeesselt, ende ten eeuwigen dage gebannen uyt deser Stede, ende de Vrydom der selver: Maer sullen alle vreemdelingen, geen middel van onderhoudt hebbende, voor eenen nacht ontfangen worden, in den Beyert der Stede.
- Vervolg der historie van de vermaarde zee-en koopstad Enkhuizen : 1609 ; Midlerwyle was het getal der Leprozen binnen die stad, sedert eenigen tyd, zodanig vermeerdert, dat de plaatsen of woningen gelegen op verscheide oorden der Stad, daar in zulke personen tot noch toe waren gehuisvest geweest, te weinig wierden bevonden om dezelve te konnen herbergen. Dies vonden de Voogden der Leprozen, met advys van Burgermeesteren en Regeerders van Enkhuizen, goed, een bequaamhuis te bouwen ; doch alzo zy daar toe geen genoegzame middelen hadden, besloten zy, tot vervalling van de onkosten, een Lotery op te rechten, waartoe zy tot de Staten van Holland en Westvriesland octrooi en consent verzochten ; 't geen hen den zestienden van julius dezes jaars, door hunne Ed : Groot Mog : wierd verleent en toegestaan. Uit de winst dezer Loterye heeft men een Leprozen Huis of Beyert gesticht, niet buiten de Stad ( gelyk men eerts voor had ) maar men heeft na verloop van eenige jaren, daar toe geschikt en verbouwt een gedeelte van het S.Cecilien Klooster, staande achter de Wester - Kerk. Dit huis is door eene straat van het Gast - of Siekhuis ( zynde ook een gedeelte van het gemelde klooster ) afgescheiden, en staat onder het opzicht van vier Regenten en vier Regentessen.
- Resolutien van Holland - blz. 969 : 7 augustus 1609 ; Op het versoek van de Regenten of Voogden van de Leproosen tot Enckhuysen, zyn deselve geoctroyeert als volgt : De Ridderschap , &c. Doen te weten Alsso de Regenten of Voogden van de Leproosen tot Enckhuysen, Ons vertoond hebben, dat God beetert, het getal der selver Leproosen, by verloop van tyde hoelanger soo grooter en meerder word binnen deselve Steede, sulks dat de Plaatsen of Wooningen, daar in deselve Persoonen tot nog toe zyn geherbergt, op diversche Oorden Quartieren der selver Steede leggende, te weinig zyn om deselve te konnen accommondeeren, sulks dat sy Supplianten met advis van Burgermeesteren en Regeerders der voorsz. Steede voorgenoomen hebben een bequaam Huis voor de voorsz. Persoonen buiten de selver Steede te doen bouwen ; Dog alsoo sy Supplianten daar toe geen suffisante middelen hebben, souden syluiden tot vervallinge van deselve onkosten seer gaerne een Loterye opregten , daar toe syluiden Onse Brieven van Octroy en Consent van noode sullen hebben, waarom de Supplianten hen reverentelijk tot Ons waaren keerende , versoekende dat hen soodanige Brieven van Octroy moogen worden verleent ;
- Soo ist : Dat Wy de saake voorsz. overgemerkt, ende geneegen weesende ter beede van de Supplianten, deselve uit Onser regter weetenschap en volkoomen magt, geconsenteert, geaccordeert en geoctroyeert hebben, consenteeren, accordeeren en octroyeeren by deesen, een Lotery binnen der Steede van Enckhuysen te moogen opstellen, en de Kaarten daar van alomme in den Lande van Holland en Westvriesland te moogen uitsenden en voorstellen , mits dat het selve geschiede in conformité van de Resolutie by Ons genoomen in het reguard van den geenen Octroy hebbende, en die alsnog haar beurten niet hebben gehad ofte in het werk gesteld, en sonder dat wy verstaan dat deselve by deesen Onsen Consente of Octroye sullen worden verkort of eenigsints geprejudiceert ; Dat ook de Supplianten deesen in het werk stellende, de Penningen daarvan Procedeerende, tot geen anderen einde als ten behoeve ende profyte van den voorsz. Leproos - Huise sullen moogen employeeren ; Lasten daarom allen en een iegelijk die deesen aangaan mooge , dat sy de voornoemde Supplianten onder de voorsz. limitatien en besprekken, het effect van den inhoude van deesen Onsen Consente, Accorde en Octroye, doen, laaten en gedoogen, rustelijk, vreedelijk en volkoomelijk, genieten en gebruiken, cesseerende alle hinder, belet of moeyenisse ter contrarie.
- Gegeeven in den Hage onder Onsen grooten Zeegele hier aangehangen op den 16 july des jaars ons Heeren en Zaligmaakers 1609.
- Enkhuizen Aanteekeningen uit het verleden deel 1 : Blz. 94 ; Men besloot dus over te gaan tot den bouw van een leprozenhuis buiten de stad. Voor het bekomen van de noodige middelen zette men een loterij op, waartoe de Staten van Holland en West-Friesland den 1sten Juli 1608 octrooi verleenden. Uit de winst dezer loterij is het Leprozen-huis of Beyert gesticht, evenwel niet buiten de stad, zooals aanvankelijk het plan was, maar op de terreinen van 't vroegere Convent van St. Caecilia of Westerklooster, dat reeds eerder voor Zieken of Gasthuis was bestemd. De Beyert werd gebouwd op het terrein aan de Drie Banen tusschen de Paulus-Potter-straat ( eertijds de Molenstraat ) en den weg ten Oosten daarvan, die de Beyert afscheidde van het Ziekenhuis. Het erf, waar het gebouw heeft gestaan, heet nog de Beyert. Noch over het uiterlijk, noch over de inwendige inrichting valt iets te vermelden. Het stond onder beheer van een College van vier Voogden, dat reeds voor de stichting van een Leprozenhuis belast was geweest met de verzorging van deze ongelukkigen. In de Regentenlijst komen de namen voor der Voogden van 1580-1794.
- Op de getoonde plattegronden stemt de locatie van de Beyert niet overeen met de beschrijving van Douwe brouwer hierboven. Hij stelt dat de Beyert werd gebouwd op een terrein gelegen aan de Drie Banen tusschen de Paulus-Potter-straat ( eertijds de Molenstraat ) en den weg ten Oosten daarvan, die de Beyert afscheidde van het Ziekenhuis. Op de plattegronden staat de Beyert een straat oostelijker van de Paulus Potterstraat die bij benadering overeenstemt met het huidge Klooster.