Zuider of Ketenpoort
(Doorverwezen vanaf Ossen Poort)

Geschiedenis
- Gerelateerd aan : Zuider of Ketendijk ; Zuider of Ketenbrug.
Eerste Zuider of Ketenpoort

- 1361 : Historie der vermaerde zee en koopstadt Enkhuisen, blz. 12 ; Men maekte ook om sich tegens buitenvijanden te versekeren, een wal of vesting aen de landtkant, voor den hoogen dijk, en nog een houte poort op het einde der haven.
- 1489 : Historie der vermaerde zee en koopstadt Enkhuisen, blz. 36 ; ofte tot aen de Suiderpoort, die toen van steen wierdt opgehaelt en met leyen gedekt.
- 1527 : Historie der vermaerde zee en koopstadt Enkhuisen, blz. 51 ; In het volgende jaer is de stadts herberge ontrent de Suiderpoort gemaekt, en de Hel en 't Vagevier genaemt.
- 1540 : Historie der vermaerde zee en koopstadt Enkhuisen, blz. 66, 67 ; Eerst is er een poort gemaekt ontrent 100 voeten van 'd oude Suider of Keten poorte, ter plaetse daer toen de meulen van eenen Thijs Bouwen stondt. Dit gebou wierdt van steen op gehaelt, en alles van binnen op bogen seer konstig gewrocht, en soo boven als onder de aerde met verscheide gevangkenissen versien. Aen de Westsijde wierdt het met een grooten en swaeren toorn of rondeel, en aen d 'oost kant met een half rondeel beschermt, aen welker buitenste sijde het wapen des keisers, in witten steen uitgehouwen, plag gesien te worden, daer onder las men dese spreuke; Salig is de Stads en seer gepresen Die peist om oorlog in tijd van vrede.
Tweede Zuider of Ketenpoort > Drommedaris

- DROMEDARIS (of Zuiderpoort). Bakstenen poortgebouw, gebouwd in 1540 met latere toevoegingen, ter verdediging van de haveningang. Het bestaat uit een hoofdtoren op cirkelvormige grondslag en een neventoren op (ged.) rechthoekige resp. (ged.) halfcirkelvormige grondslag. de neventoren, direct grenzend aan de hoofdtoren, een overwelfde poortdoorgang. De hoofdtoren heeft een kelder- en een beganegrondverdieping van zwaar metselwerk en heeft een ingang aan de stadszijde; per verdieping voorts 4, resp. 6 schietgaten voor geschut en/of handvuurwapenen, omlijst door natuursteen en aan bovenzijde voorzien van afvoerkanalen. De kelderverdieping heeft een koepelgewelf en de begane grond een 12-delig meloengewelf met bakstenen ribben, die rusten op geprofileerde kraagstenen. De in 1649-'58 op de hoofdtoren gebouwde verdiepingen zijn met minder zwaar metselwerk uitgevoerd. Het gebouw is afgedekt met een leien tentdak en voorzien van een houten, met lood beklede, klokkenkoepel, alsmede enkele kleine dakkapellen. Op de verdieping een schouw met witje, overgebracht uit een pand aan de Nieuwstraat. Aan de oostelijke muur twee ankers uit 1537. Klokkenspel, waarvan 2 klokken gegoten door G. van Wou in 1524 en 18 door P. Hemony in 1671-'77; het speelwerk 17e eeuws; voorts een "beurtschippers- of veermansklok" van J. Verbruggen 1755. vensters hebben natuurstenen omlijstingen, waarop een fronton rust. De neventoren is van minder zwaar metselwerk, bevat een beganegrond-verdieping, toegankelijk vanuit de poortdoorgang, alsmede twee in 1649-'58 daarop gebouwde verdiepingen. De poortdoorgang is aan de veld- en stadszijde voorzien van een natuurstenen omlijsting en -sierwerk; de doorgang is aan de stadszijde bekroond met een beeld van de stedemaagd.
Geschiedenis van de derde Zuider of Ketenpoort


- 1598 : Historie der vermaerde zee en koopstadt Enkhuisen blz. 201 ; De Nieuwe Keeten - poort wierdt in den jaere vijftien hondert acht en tnegentig gesticht ; als ook de steene pijp - brugge die daer nevens leit. Doch 't leedt nog wel twaelf jaeren eer de kap op dese poort werd geset.
Bronnen, noten en / of referenties: